شیمی چیست؟

شاخه‌ای از علوم تجربی است که از یک سو درباره شناخت خواص، ساختار و ارتباط بین خواص و ساختار مواد و قوانین مربوط به آنها بحث می‌کند. از سوی دیگر، راههای تهیه، استخراج مواد خالص از منابع طبیعی، تبدیل مواد به یکدیگر و یا سنتز آنها به روشی که به صرفه مقرون باشد، مورد بحث و بررسی قرار می‌د‌هند. این علم با ترکیب و ساختار و نیروهایی که این ساختارها را برپا نگه داشته است، سروکار دارد.

پیدایش دانش شیمی (Chemistry science)

از آنجایی که شیمی، علم تجربی است و بشر اولیه قبل از هر نوع تفکر و نظریه پردازی ساختار و چگونگی پیدایش مواد موجود در محیط زیست خود، در اندیشه حفظ خود از سرما و آزمایش‌های مربوط به گرما، رفع گرسنگی و احتمالا دفاع از هستی خویش بوده و در راه دسترسی به چگونگی تغییر و تبدیل آنها به منظور استفاده هر چه بهتر و بیشتر از آنها قدم برمی‌داشت، بر همین اساس بود که بخش شیمی نظری خیلی دیرتر از بخش کاربردی آن آغاز شد و پیشرفت کرد.

واژه شیمی خود داستان درازی دارد. ریشه واژه شیمی در واژه کیمیاست. خاستگاه واژه کیمیا را برخی از یونانی دانسته‌اند و چیستی کار کیمیاگری دگرساختن مس به طلا بود. این واژه و داستان دانش شگفت انگیز پشت آن به همراه دانشش به عربی وارد شد و اروپاییان با این واژه و دانش آن از راه عرب‌ها آشنا شدند و این دانش را با نام (alchemy) شناختند. دانش شیمی به دو گرایش شیمی محض و شیمی کاربردی تقسیم می‌شود.

طبقه‌بندی علم شیمی

شیمی محض یا شیمی نظری:

درباره شناخت خواص و ساختار و ارتباط خواص و ساختار مواد و قوانین مربوط به آنها بحث می‌کند.

شیمی عملی یا شیمی کاربردی:

راه های تهیه، استخراج مواد خالص از منابع طبیعی، تبدیل مواد به یکدیگر و یا سنتز آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد.

بخش‌های اصلی دانش شیمی عبارت‌اند از:

▪ شیمی تجزیه: به تعیین ترکیبات مواد و اجزای تشکیل دهنده آن‌ها می‌پردازد.

▪ شیمی آلی: شیمی آلی علمی است که درمورد هیدروکربن ها صحبت می کند. هیدرو کربن ماده ای است که عمدتا از کربن و هیدروژن تشکیل شده باشد. هیدرو کربن ها به دو دسته ی کلی آلیفاتیک(آلکان ها، آلکن ها، آلکین ها، سیکلو آلکان ها) وآروماتیک تقسیم می شوند.

▪ شیمی معدنی: به اکثریت عناصری که در شیمی آلی روی آنها تاکید نشده و برخی خواص مولکولها می‌پردازد.

▪ شیمی فیزیک: پایه و اساس کلیه شاخه‌های دیگر را تشکیل می‌دهد، و شامل ویژگی‌های فیزیکی مواد و ابزار تئوری بررسی آنهاست.

دیگر رشته‌های مطالعاتی و شاخه‌های تخصصی که با شیمی پیوند دارند عبارت‌اند از: علم مواد، مهندسی شیمی، شیمی بسپار، شیمی محیط زیست و داروسازی.

شاخه‌های شیمی

شیمی آلی، شیمی معدنی، شیمی تجزیه، شیمی فیزیک، سینتیک شیمیایی، تعادل شیمیایی، اسیدها و بازها، الکترو شیمی، زیست‌شیمی (بیوشیمی) و رادیو شیمی